Ánh sáng đom đóm có từ đâu?

Nếu di nát trên đất một con đom đóm phát sáng, chúng ta sẽ thấy để lại trên mặt đất là một vệt dài, vẫn tiếp tục nhấp nháy, sau đó mới mờ dần rồi mất hẳn. Như vậy, ánh sáng do đom đóm phát ra là sản phẩm của một quá trình hóa học, chứ không phải là một quá trình sinh học như ban đầu chúng ta nghĩ.

Bởi vì, sau khi con côn trùng đã chết mà ánh sáng vẫn còn, thì rõ ràng là con vật chỉ làm nhiệm vụ liên tục sinh ra loại chất phát sáng mà thôi.

Đom đóm có hai nhóm là đom đóm bay và đom đóm bò dưới đất. Cả hai nhóm này đều có thể phát ra cùng một thứ ánh sáng lạnh khá đặc biệt, không toả nhiệt như ánh sáng nhân tạo. Đó là vì trong quá trình phát sáng, hầu như toàn bộ năng lượng được sinh vật chuyển thành quang năng, chứ không tiêu hao thành nhiệt năng như ở những nguồn sáng nhân tạo khác.

Ánh sáng của đom đóm được phát ra từ một vài đốt cuối bụng. Ban ngày, các đốt này chỉ có màu trắng xám, về đêm mới phát ra ánh sáng huyền ảo qua lớp da trong suốt. Bên trong lớp da bụng là dãy các tế bào phát quang, trong cùng là lớp tế bào phản quang, có chức năng như mặt gương giúp phản chiếu ánh sáng ra ngoài.

Các tế bào phát quang có chứa hai loại chất là luciferin và luciferaza. Khi tách rời nhau, chúng chỉ là những hóa chất bình thường, không có khả năng phát sáng. Nhưng khi ở cạnh nhau, men luciferaza sẽ xúc tác, thúc đẩy quá trình oxy hóa luciferin (quá trình dùng oxy đốt cháy luciferin). Quá trình oxy hóa này tạo ra quang năng.

Đom đóm chỉ có thể phát sáng lập lòe mà không liên tục, bởi vì chúng tự khống chế việc cung cấp oxy, sao cho phản ứng phát sáng thực hiện được lâu dài.

Tại sao có người không có vân tay?

Bee.net.vn - Những phát hiện mới của giáo sư Eli Sprecher tới từ ĐH Tel Aviv (Israel) cho thấy có một loại gien quyết định một người có dấu vân tay hay không.

Adermatoglyphia là hiện tượng một số người sinh ra mà không có bất kì vân tay nào trên ngón tay.

Hiện tượng hiếm này lần đầu tiên thu hút sự chú ý của cộng đồng y học khi một phụ nữ người Thụy Sĩ đã cố vượt biên vào Mỹ - nơi yêu cầu những người không phải công dân nước này phải lấy dấu vân tay khi nhập cảnh.

Các nhân viên kiểm soát đã rất bối rối khi người phụ nữ nói rằng cô không thể thực hiện theo quy định vì không có dấu vân tay. Cô và 9 thành viên khác trong gia đình cũng không có dấu vân tay vì di truyền.

Các nhà khoa học đã phát hiện ra một

phiên bản gien SMARCAD  đã ảnh hưởng

tới sự phát triển dấu vân tay.

Các nhà khoa học của ĐH Tel Aviv đã so sánh gien của những người gặp hiện tượng hiếm này với gien của những người bình thường để xác định sự biến đổi gien nằm ở đâu. Và họ phát hiện ra một phiên bản gien SMARCAD1 đã ảnh hưởng tới sự phát triển dấu vân tay. Hiện các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu gene này tác động việc hình thành vân tay như thế nào.

Cũng giống như DNA, dấu vân tay là đặc điểm nhận dạng độc nhất của mỗi người và là một công cụ nhận dạng có giá trị đối với tất cả mọi thứ từ phát hiện tội phạm tới du lịch quốc tế. Dấu vân tay được hình thành đầy đủ khi bào thai mới được 24 tuần sau khi thụ tinh và không thay đổi trong suốt cuộc sống của chúng ta.

Loại gien này không chỉ quyết định dấu vân tay của một người mà còn khiến người đó giảm lượng mồ hôi. Dấu vân tay bất thường cũng có thể là một dấu hiệu cảnh báo của các rối loạn nghiêm trọng.

Ngoài ra, giáo sư Eli Sprecher cho biết không chỉ các ngón tay mới có dấu vân tay, mà lòng bàn tay, ngón chân và lòng bàn chân cũng có những đường lằn được gọi là dermatoglphs.

Theo tài liệu ghi nhận thì chỉ có 4 gia đình trên thế giới gặp phải hiện tượng Adermatoglyphia hiếm này.

Năm 1930, gangster khét tiếng John Dilinger đã chịu đau đớn để hủy vân tay bằng axit để thoát tội.

Năm 2009,  Lin Rong, một người phụ nữ Trung Quốc đã cố nhập cảnh vào Nhật Bản bất hợp pháp bằng cách phẫu thuật thẩm mỹ (hết 15.000 USD ) để thay đổi dấu vân tay. Cảnh sát Tokyo cho biết Lin Rong bị trục xuất khỏi Nhật Bản trước đó vì ở quá thời hạn cho phép.

Những phát hiện này được công bố trên tạp chí Human Genetics của Mỹ.

Ngô Nguyễn

(Theo Dailymail)

Những con rồng sót lại ở Việt Nam sau kỷ Jura

Trong các loài bò sát, họ Nhông Agamidae gồm những loài có chân cao, ngón chân dài để vận chuyển nhanh trên mặt đất, một số loài có màng da nối liền chân trước với chân sau thành cánh để có thể lượn trên không. Hầu hết các loài thuộc họ này có thân hình gai góc được phủ bên ngoài bằng chiếc áo giáp sừng rất chắc chắn, một số loài sống trên cây có khả năng bay lượn từ cây này sang cây khác và khả năng ngụy trang, biến đổi màu sắc của các loài này rất đa dạng. Với khả năng “tàng hình” này các loài thuộc họ nhông Agamidae có thể lẩn tránh kẻ thù và tìm kiềm thức ăn rất dễ dàng. Với 25 loài  được phát hiện và công bố ở Việt Nam, chúng có vai trò rất lớn trong hệ sinh thái của nước ta.

Rồng đất Physignathus cocincinus

Loài “khủng long” lớn nhất được tìm thấy ở nước ta có chiều dài khoảng 0,5m và nặng gần 2kg thường sống và săn mồi ở trên các cành cây ven các con suối lớn nơi các khu rừng còn tốt. Mặc dù chúng đã được đưa vào sách đỏ Việt Nam để bảo vệ nhưng loài này thường bị săn bắt để lấy thịt cho các nhà hàng đặc sản nên số lượng của chúng đang bị đe dọa ở mức cao. Mặc dù thân hình xù xì và hung dữ nhưng nó là một gã khổng lồ đấy nhút nhát và một kỷ lục gia về lặn sâu và lâu dưới nước khi kiếm ăn.

Nhông  capra Acanthosaura capra

Chỉ thua kém kích cỡ và cân nặng đối với loài rồng đất Physignathus cocincinus. Nhông capra là kẻ săn mối mặt đất táo tợn và hung dữ, khi bị kẻ thù tấn công nó dương những chiếc gai nhọn và gồng người lên nhìn cơ thể rất “hoành tráng” kiến cho ngay cả nhựng con chồn đèn háu ăn cũng khiếp sợ và không dám tấn công.

Nhông Natale Acanthosaura nataliae

Thay đổi sắc màu rất nhanh khi thời tiết thay đổi loài nhông natale thường ẩn mình trên những chiếc lá cây rộng trong rừng mưa ở độ cao trên 1000m giúp nó bao phen thoát hiểm. Chiến thuật đổi màu còn giúp nó nhận ra nàng nhông cái nhanh nhất trong mùa giao phối và để khoe khoang với nàng về sắc đẹp, sự mạnh mẽ của chàng nhông cơ bắp khiến cho nàng nhông cái bị “hút hồn” rồi chấp nhận làm bạn tình.

Nhông ema Calotes emma

Với những chiếc chân dài, tốc độ chạy nhanh kỷ lục, chiếc đuôi dài có tác dụng như một chiếc bánh lái giúp nó cân bằng khi đi trên mặt nước mà không bị ướt. Loài nhông ema luôn khiến bạn bất ngờ khi được chứng kiến nó thoát thân trên mặt nước. Ở tốc độ chóng mặt này chỉ có những chiếc máy quay phim chụp hình chuyên dụng mới bắt kịp khoảnh khắc hiếm hoi đó trong tự nhiên.

Nhông xám Calotes mystaceus

Vũ khí lợi hại nhất khi săn mối của nhông xám là chiếc lưỡi dài, tốc độ phóng của lưỡi “nhanh như điện” khiến cho con mồi không có cơ hội thoát thân. Khi đã no nê với chiếc bụng căng đầy côn trùng nhông cái lặng lẽ bò xuống nhửng đám thảm mục thực vật và đáo đất đẻ trứng rồi biến mất để phó mặc cho những đứa con “mang nặng đẻ đau” tự nở ra và tự xoay sở kiếm sống khi nở mắt chào đời. Đó là tập tình không có tình mẫu tử của hầu hết các loài thuộc họ hàng nhà nhông chứ chẳng riêng gì loài nhông  xám xấu xí này.

Nhông vảy Acanthosaura lepidogaster

Có lẽ mải mê kiếm ăn khi cơn mưa đầu mùa bắt đầu rơi và không kịp trú mưa, loài nhông xám đang phơi mình trên gốc cây mục bên ven đường nhằm điều hoà thân nhiệt và cảm nhận làn hơi nước mát mẻ của mùa mưa đang đến gần. Ánh mắt láo liên của nó rất cảnh giác với những đe doạ xung quanh và chỉ cần một tiếng động nhỏ cũng đủ để cho nó ba chân bốn cẳng chạy trốn vào bụi cây rậm rạp gần nhất

Nhông hàng rào Calotes versicolor

Bên bức tường đá bạc phếch nhuốm màu thơi gian chàng nhông hàng rào đang chuyển sắc màu từ vàng sang đỏ rực như để khoe mẽ với cô nàng Nhông cái lẳng lơ bên dưới. Đe dọa kẻ thù và hấp dẫn bạn tình trong mùa giao phối bằng cách thay đổi màu sắc là tập tính thường thấy của động vật bò sát. Đây là loài rất phổ biến ở Việt Nam chúng ta có thể bắt gặp loài này ngay sau khu vườn, ven đường và ngay cả các lới đi trong công viên thành phố.

Nguyễn Thị Liên Thương

(Sinh vật rừng Việt Nam)

Chiêm ngưỡng cây hoa trăm năm mới nở

Có 1 loại cây được coi là “nữ hoàng” của các loài thực vật có hoa trên dãy núi Andes trăm năm mới nở hoa một lần.

Loài cây này nở ra những bông hoa rực rỡ, cao tới 12m. Để nở ra 1 bông hoa như thế, loài cây này phải mất từ 80-100 năm tích tụ tinh hoa của sa mạc, đồi núi. Và bông hoa này cũng chỉ tồn tại vài tuần trước khi chết.

Loài cây này được bổ sung dinh dưỡng một phần nhờ phân chim.

Cây "Nữ hoàng của Andes" được tìm thấy trên những dãy núi ở hai nước Peru và Bolivia, nơi điều kiện khí hậu khắc nghiệt và đất đai cằn cỗi. Hiện tại Peru có khoảng 800.000 cây, còn Bolivia có 35.000 cây. Nhưng số lượng loài cây này đang giảm dần.

Hãy cùng ngắm loài hoa trăm năm mới nở 1 lần này ở vùng núi Thumi, Bolivia:

Lá cây như những móng vuốt đầy gai quặp vào trong khiến người dân địa phương không dám tới gần chúng

Cây chỉ nở hoa vài tuần trước khi chết

Theo VNN/Theo Nationalgeographic

Bộ xương của tổ tiên loài người?

Bộ xương hóa thạch này được xem là tổ tiên chung của các loài linh trưởng, trong đó có loài người

Đây là một loài chuyển tiếp, sống cách đây 47 triệu năm, ở vào thời kỳ nòi giống linh trưởng phân thành hai nhóm: một dòng dần dần tiến hóa thành người, khỉ và một dòng khác biến thành vượn cáo và các loài linh trưởng khác. Động vật này có nhiều đặc điểm như con người, cho thấy mối liên hệ của chúng ta với các loài động vật hữu nhũ còn lại.

T.C